Jak chronić kości? Osteoporoza i osteopenia praktycznie
Jak często występują?
Osteopenia i osteoporoza to problemy, które dotyczą milionów osób
Osteoporoza może przez lata rozwijać się bez wyraźnych objawów, a jej pierwszym sygnałem bywa złamanie po niewielkim urazie, tzw. złamanie niskoenergetyczne.
Na świecie w ciągu życia złamania osteoporotyczne występują u około 1 na 3 kobiet i 1 na 5 mężczyzn po 50. roku życia.
Według raportu NFZ z 2025 r. w 2024 r. w Polsce osteoporoza mogła dotyczyć około 2,25 mln osób po 50. roku życia, w tym około 1,83 mln kobiet. Mimo że osteoporoza częściej występuje u kobiet, to dotyka również mężczyzn.
Osteopenia i osteoporoza – czym się różnią?
Kto jest bardziej narażony?
Osteoporoza może dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Jak chronić kości?
Dieta
Prawidłowo zbilansowana dieta jest ważnym elementem profilaktyki i leczenia osteoporozy. Powinna dostarczać odpowiedniej ilości m.in.:
Warto zadbać o dietę bogatą w składniki ważne dla zdrowia kości. W codziennym jadłospisie należy uwzględniać produkty mleczne lub ich zamienniki wzbogacane w wapń, ryby, jaja, produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, nasiona, pestki, orzechy i rośliny strączkowe.
Aktywność fizyczna
Styl życia
Kiedy potrzebna jest diagnostyka?
Ocena ryzyka złamań jest szczególnie istotna u osób z czynnikami ryzyka oraz po złamaniu niskoenergetycznym. Lekarz może ocenić ryzyko złamania, m.in. za pomocą odpowiednich kalkulatorów oceny ryzyka i w razie wskazań zalecić densytometrię (DXA) – bezbolesne badanie służące do pomiaru gęstości mineralnej kości.
Co oferuje NFZ?
W Polsce działa Program Profilaktyki Osteoporozy, którego celem jest wczesne wykrywanie osób zagrożonych złamaniami oraz kierowanie ich do odpowiedniej diagnostyki i leczenia. Z programu mogą korzystać osoby spełniające określone kryteria, a dostępność świadczeń zależy od miejsca realizacji. Informacji o możliwości udziału w programie można uzyskać w placówkach POZ oraz w serwisach NFZ.
000883421/09/26
Opracowano na podstawie:
- Głuszko P, Sewerynek E, Misiorowski W i wsp. Guidelines for the diagnosis and management of osteoporosis in Poland. Update 2022. Endokrynol Pol 2023; 74 (1). DOI: 10.5603/EP.a2023.0012.
- Głuszko P. Profilaktyka osteoporotycznych złamań kości. https://www.praktyczna-ortopedia.pl/artykul/profilaktyka-osteoporotycznych-zlaman-kosci-1
- Varacallo MA, Seaman TJ, Jandu JS i wsp. Osteopenia. [Updated 2025 Dec 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-.
- Morin SN, Leslie WD, Schousboe JT. Osteoporosis: A Review. JAMA 2025; 334(10): 894-907.
AOTMiT. Profilaktyka i wczesne wykrywanie osteoporozy pierwotnej. Raport w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów (art. 48aa ust. 1 Ustawy). Raport nr: OT.434.9.2025. Warszawa, sierpień 2025 r.
Wszelkie prawa zastrzeżone. Powielanie, przechowywanie w systemach wyszukiwania informacji i transmitowanie w jakiejkolwiek postaci za pomocą jakichkolwiek metod elektronicznych, mechanicznych, kserograficznych, rejestracyjnych i innych zabronione bez uprzedniej pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zostały w niniejszej publikacji przedstawione jak najdokładniej. Wydawca i Zentiva nie mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za błędy czy jakiekolwiek konsekwencje wynikające z opierania się na informacjach przedstawionych w niniejszej publikacji.
Niniejsza publikacja nie zastępuje porady lekarskiej, a wszelkie decyzje dotyczące leczenia powinny być zawsze konsultowane ze specjalistą.
© ITEM Publishing, Warszawa 2026
